علی مسموع، فعال میراث‌فرهنگی، کارآفرین و مرمتگر بومی در گفت‌وگو با میراث‌آریا با اشاره به اینکه مجموعه «ارجانیان» در طول نوروز پذیرای برخی مهمانان نوروزی بوده است گفت: از زمان شروع مرمت و سامان‌دهی هفت خانه تاریخی در بافت قدیمی بهبهان، ما در هر فاز تکمیل شده سعی کردیم در بخش‌های آماده بهره‌برداری، پذیرای گردشگران باشیم. به همین دلیل در روزهای منتهی به نوروز تاکنون، پذیرای گردشگرانی بودیم که خواهان بازدید از بنا بودند.

این فعال میراث‌فرهنگی، با اشاره به وسعت ۳هزار متر مربعی این خانه‌ها که هرکدام بخشی از تاریخ اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی بهبهان را روایت می‌کنند افزود: خانه‌های این مجموعه شامل خانه حکیم، خانه آیت‌الله سید اسماعیل مجتهد، خانه اخلاقی (اولین شهردار بهبهان)، خانه آصف (محل نخستین چاپخانه جنوب ایران)، خانه ارجانی (اولین نماینده منطقه)، خانه سید ابوطالب حجازی (دارای روابط تجاری با هند، انگلیس و آفریقا) و دیگر خانه‌های وابسته و فضاهای جانبی محله هستند که هرکدام از این خانه‌ها بخشی از حافظه تاریخی بهبهان را در خود دارد.

مسموع درباره وضعیت اولیه این محله اظهار کرد: وقتی وارد این مجموعه شدم، حجم نخاله‌ها و آوارها به حدی بود که ماه‌ها فقط درگیر پاکسازی بودیم. خانه‌ها سال‌ها رها شده بودند، برخی دیوارها ریزش کرده بود و ورود به آن‌ها خطر جانی داشت.

او با توضیح اینکه به دلیل ناایمن بودن فضا، شخصاً در تمام مراحل کار حضور داشته است بیان کرد: نمی‌توانستم کارگران را تنها بگذارم. چندین بار اتفاقاتی افتاد و خودم کارگران را به بیمارستان رساندم. مسئولیت انسانی اجازه نمی‌داد لحظه‌ای غافل شوم. یکی از مهم‌ترین چالش‌ها، نبود نیروی متخصص مرمت در منطقه بود.

این فعال میراث‌فرهنگی با اشاره به اینکه در ابتدا تقریباً هیچ نیروی متخصصی در بهبهان نبود، گفت: با کمک استادان مرمت از تهران و شیراز، چند دوره آموزشی برگزار کردیم. نیروهای بومی کنار استادان کار کردند و امروز خوشبختانه همه نیروهای مرمت این مجموعه بومی و حرفه‌ای هستند. این تجربه، اکنون به یک سرمایه انسانی ارزشمند برای کل شهرستان تبدیل شده است.

مسموع درباره روند پیچیده تملک عنوان کرد: با نسل‌های پنجم و ششم مالکان در ارتباط بودم. بسیاری از آن‌ها حتی یکدیگر را نمی‌شناختند. پیدا کردن همه مالکان، جلب رضایت آنها و انجام مراحل قانونی، ماه‌ها زمان برد.

این مرمتگر درباره اصول مرمت یادآور شد: در ابتدا با ایزوگام کردن سقف‌ها جلوی تخریب بیشتر را گرفتیم. سپس با همکاری دانشگاه تهران، سه دوره دانشجوی کارشناسی ارشد مرمت برای برداشت، مستندسازی و انجام پایان‌نامه به اینجا آمدند.

او افزود: دانشگاه آزاد بهبهان و اداره میراث‌فرهنگی نیز در مطالعات تاریخی و معماری همراهی خوبی داشتند. تلاش کردیم نهایت امانت‌داری را رعایت کنیم و هیچ تغییری خارج از اصالت بنا انجام ندهیم. یکی از بخش‌های مهم پروژه، جمع‌آوری خاطرات شفاهی است.

مسموع گفت: برخی از بازماندگان قدیمی محله را به اینجا آوردیم تا خاطراتشان را ضبط کنیم. این روایت‌ها بخشی از هویت این محله است و قصد داریم در آینده آن‌ها را منتشر کنیم.

او تأکید کرد که این کار، بخشی از «مرمت ناملموس» است که کمتر در پروژه‌های مشابه دیده می‌شود.

این فعال میراث‌فرهنگی با اشاره به تغییر چهره محله افزود: این منطقه تا چند سال پیش محل آسیب‌های اجتماعی بود. غروب که می‌شد کسی جرأت تردد نداشت. امروز ساعت دو یا سه نصف شب بچه‌ها در کوچه‌ها بازی می‌کنند. این یعنی احیای واقعی.

او بیان کرد: این محله ۵۰ متر با مرکز شهر فاصله دارد. اگر چنین نقطه‌ای احیا نشود، آسیب‌ها به کل شهر سرایت می‌کند.

مسموع با گلایه از نبود برخی حمایت‌ها گفت: تا امروز تمام هزینه‌ها شخصی بوده؛ حتی مرمت کوچه‌ها. اخیراً بنیاد علوی پیشنهاد همکاری داده و امیدوار است این همکاری به نتیجه برسد.

این کارآفرین درباره ظرفیت اشتغال‌زایی مجموعه عنوان کرد: در هر خانه می‌توان برای ۳۰ تا ۴۰ نفر اشتغال ایجاد کرد. در کل این مجموعه ۳هزار متری، امکان ایجاد اشتغال پایدار برای حدود ۲۰۰ نفر وجود دارد.

او توضیح داد: بخش صنایع‌دستی، کافه و رستوران، اقامتگاه بوم‌گردی، کارگاه‌های آموزشی، فروشگاه‌های محلی، رویدادهای فرهنگی و هنری همگی می‌توانند در این مجموعه فعال شوند.

مسموع اظهار کرد: هر روز تعداد زیادی از مردم، دانش‌آموزان و گردشگران از مجموعه بازدید می‌کنند. این نشان می‌دهد مردم تشنه شناخت تاریخ شهرشان هستند.

او در پایان گفت: شغل من می‌توانست درآمد بیشتری داشته باشد، اما آرامشی که در این محله و در کنار این خانه‌های تاریخی پیدا می‌کنم، جای دیگری نیست. تعلق خاطر به تاریخ و هویت شهرم باعث شد این مسیر را انتخاب کنم.

انتهای پیام/